Bong võng mạc là một trong những tình trạng nguy hiểm có thể đe dọa thị lực nếu không được can thiệp kịp thời. Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật đặt đai củng mạc là lựa chọn hiệu quả giúp đưa võng mạc trở lại vị trí tự nhiên và ổn định cấu trúc mắt. Nếu bạn đang được bác sĩ tư vấn phương pháp này hoặc cần đánh giá lại tình trạng võng mạc, đội ngũ chuyên sâu dịch kính – võng mạc tại Hải Yến Eye Care luôn sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành trong quá trình điều trị.
Phẫu thuật đặt đai củng mạc là gì?
Khái niệm phương pháp đai/độn củng mạc
Phẫu thuật đặt đai củng mạc (Scleral Buckling) là một trong những kỹ thuật kinh điển và vẫn được áp dụng rộng rãi trong điều trị bong võng mạc nguyên phát. Bác sĩ sử dụng một dải silicone mềm đặt lên bề mặt củng mạc nhằm tạo lực ép từ bên ngoài, giúp kéo thành nhãn cầu sát lại với võng mạc. Nhờ cơ chế này, những vùng võng mạc bị rách hoặc bong được đưa trở về vị trí tự nhiên để bắt đầu quá trình bám dính trở lại.
Mô phỏng tình trạng bong võng mạc, khi lớp võng mạc tách khỏi thành mắt gây giảm thị lực. (Nguồn: Internet)
Cơ chế tác động và mục đích phẫu thuật
Khi võng mạc xuất hiện lỗ rách, dịch kính thấm qua khe rách khiến võng mạc bong lên và tách khỏi lớp nền nuôi dưỡng. Đai củng mạc tác động bằng cách làm thay đổi hình dạng bao mắt, giảm lực kéo và niêm lại vị trí lỗ rách. Mục đích chính của phẫu thuật là tạo điều kiện để võng mạc áp sát, hạn chế tiến triển bong rộng và phục hồi cấu trúc thị giác.
Khi nào cần thực hiện phẫu thuật đặt đai củng mạc?
Các chỉ định chính
Phẫu thuật được chỉ định trong nhiều trường hợp bong võng mạc do lỗ rách chu biên, đặc biệt khi người bệnh còn trẻ hoặc mắt chưa có các biến chứng tăng sinh dịch kính – võng mạc phức tạp. Những lỗ rách võng mạc dạng móng ngựa, lỗ rách nhỏ nhưng đã thấm dịch hoặc bong khu trú thường đáp ứng rất tốt với phương pháp này. Ngoài ra, đây cũng là lựa chọn ưu tiên đối với những mắt có thủy tinh thể trong, nơi cắt dịch kính không phải là lựa chọn tối ưu.
Những trường hợp chống chỉ định
Phẫu thuật không phù hợp khi bong võng mạc đã tiến triển kèm co kéo mạnh, có màng tăng sinh nặng, u nội nhãn, nhiễm trùng mắt cấp tính hoặc tình trạng toàn thân không cho phép can thiệp. Trong các trường hợp này, bác sĩ thường cân nhắc chuyển sang các phương pháp khác như cắt dịch kính (Vitrectomy).
Vai trò của phẫu thuật đặt đai củng mạc trong điều trị nhãn khoa
Gia cố cấu trúc nhãn cầu từ bên ngoài
Phương pháp đai củng mạc giúp tạo lực nén lên thành nhãn cầu, từ đó làm giảm áp lực kéo của dịch kính lên võng mạc. Đây là cơ chế quan trọng giúp bịt kín lỗ rách và hạn chế sự xâm nhập của dịch, một bước cần thiết để võng mạc có thể bám trở lại.
Kết hợp với các thủ thuật khác
Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật không được thực hiện đơn lẻ mà đi kèm các kỹ thuật hỗ trợ như lạnh đông võng mạc (cryotherapy), laser quang đông hoặc bơm khí nội nhãn để tăng hiệu quả ép võng mạc. Sự phối hợp này giúp nâng cao tỷ lệ thành công và giảm nguy cơ tái bong.
Quy trình phẫu thuật đặt đai củng mạc tại Hải Yến Eye Care
Chuẩn bị người bệnh và khám tiền phẫu
Trước phẫu thuật, bác sĩ tiến hành đánh giá kỹ mức độ bong, xác định vị trí lỗ rách, khảo sát đáy mắt bằng sinh hiển vi hoặc siêu âm B nếu thủy tinh thể quá đục. Người bệnh được kiểm tra nhãn áp, tình trạng dịch kính và khả năng đáp ứng với phương pháp đai. Tất cả yếu tố này giúp bác sĩ lựa chọn loại đai phù hợp và chuẩn bị kế hoạch phẫu thuật chính xác.
Các bước thực hiện phẫu thuật
Phẫu thuật được tiến hành trong môi trường vô khuẩn. Tùy trường hợp, bác sĩ sẽ gây tê hoặc gây mê. Sau đó, vùng củng mạc tương ứng với vị trí lỗ rách được xác định, đai silicone được đặt lên bề mặt củng mạc và cố định bằng chỉ không tiêu. Tùy mức độ, bác sĩ có thể thắt đai để tạo lực phù hợp, đảm bảo võng mạc được ép sát trở lại. Cuối cùng, bác sĩ kiểm tra tình trạng võng mạc, xử lý lạnh đông hoặc laser nếu cần, rồi đóng vết mổ.
Thiết bị phẫu thuật mắt tiên tiến mang lại độ an toàn và độ chính xác cao cho người bệnh. (Nguồn: Internet)
Chăm sóc hậu phẫu và theo dõi
Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi nhãn áp, thị lực và mức độ áp sát của võng mạc. Trong thời gian đầu, người bệnh cần hạn chế vận động mạnh, tránh tác động lên mắt và tuân thủ thuốc nhỏ theo hướng dẫn. Việc tái khám đúng hẹn đặc biệt quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng như tăng nhãn áp, nhiễm trùng hoặc lệch đai.
Kết quả và tiên lượng phẫu thuật đặt đai củng mạc
Hiệu quả mong đợi và yếu tố ảnh hưởng
Đặt đai củng mạc có tỷ lệ phục hồi võng mạc rất tốt nếu được thực hiện đúng thời điểm và bệnh chưa tiến triển đến giai đoạn tăng sinh co kéo. Khả năng phục hồi thị lực phụ thuộc vào thời gian võng mạc bị bong, tuổi người bệnh, tình trạng hoàng điểm và mức độ tổn thương trước phẫu thuật.
Biến chứng có thể gặp và cách phòng ngừa
Một số biến chứng có thể xuất hiện như nhiễm trùng, tăng nhãn áp, xô đai hoặc lồi củng mạc. Mặc dù đa số biến chứng có thể được xử lý kịp thời, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sau phẫu thuật để tránh tái bong hoặc biến chứng muộn. Sự tuân thủ trong chăm sóc hậu phẫu và lịch tái khám là yếu tố quan trọng quyết định kết quả lâu dài.
Đăng ký phẫu thuật đặt đai củng mạc tại Hải Yến Eye Care
Phẫu thuật đặt đai củng mạc là kỹ thuật quan trọng giúp xử lý bong võng mạc nguyên phát và ngăn ngừa mất thị lực vĩnh viễn nếu can thiệp đúng thời điểm. Việc lựa chọn cơ sở chuyên sâu với bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống chẩn đoán chính xác và phòng mổ đạt chuẩn quốc tế là yếu tố then chốt quyết định kết quả điều trị. Tại Hải Yến Eye Care, mỗi ca phẫu thuật đều được cá thể hóa theo mức độ bong, vị trí tổn thương và tình trạng chung của mắt, giúp tối ưu khả năng hồi phục và giảm nguy cơ tái bong.
Nếu bạn đang được chỉ định phẫu thuật hoặc nghi ngờ bong võng mạc, hãy liên hệ ngay để được thăm khám và tư vấn chuyên sâu bởi đội ngũ bác sĩ dịch kính – võng mạc.
Liên hệ Hải Yến Eye Care để được tư vấn miễn phí và đặt lịch khám:
Địa chỉ: 31A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Đa Kao, Quận 1, TPHCM
Hotline: 0366 665 537 - 028 7775 7775
Hotline đặt lịch khám với PGS Trần Hải Yến: 0774 666 665 (Ms.Mai)
Fanpage: www.facebook.com/haiyeneyecare
Website: https://haiyeneyecare.com