Tầm soát và điều trị bệnh võng mạc đái tháo đường đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ thị lực cho người mắc đái tháo đường một bệnh lý mạn tính có thể gây tổn thương nhiều cơ quan, trong đó biến chứng võng mạc (DR) là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến giảm thị lực và mù lòa vĩnh viễn ở người trưởng thành. Tại Hải Yến Eye Care, chúng tôi triển khai quy trình thăm khám và điều trị chuyên sâu bằng các công nghệ hiện đại như laser quang đông và tiêm nội nhãn Anti-VEGF, kết hợp đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm nhằm bảo vệ võng mạc, duy trì thị lực và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Bệnh võng mạc đái tháo đường là gì?
Bệnh võng mạc đái tháo đường (DR) là tình trạng tổn thương và suy yếu hệ thống mạch máu nuôi dưỡng võng mạc (lớp mô thần kinh nhạy sáng ở phía sau mắt) .
- Nguyên nhân chính: Đường huyết (glucose) trong máu cao kéo dài làm hỏng thành mạch máu nhỏ trên võng mạc, gây rò rỉ dịch, máu và mỡ ra ngoài.
- Hậu quả: Gây ra Phù hoàng điểm (Hoàng điểm là trung tâm thị giác, quyết định độ sắc nét) và Sự hình thành các mạch máu bất thường (Tân mạch). Mức độ tổn thương này ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực và có thể dẫn đến bong võng mạc, xuất huyết dịch kính và mù lòa.
Ai cần tầm soát bệnh võng mạc đái tháo đường?
Tầm soát định kỳ là bắt buộc đối với tất cả bệnh nhân đái tháo đường, ngay cả khi chưa có bất kỳ dấu hiệu giảm thị lực nào:
- Tất cả bệnh nhân đái tháo đường type 1 và type 2: Cần tầm soát ngay sau khi được chẩn đoán.
- Phụ nữ mang thai mắc tiểu đường: Phải khám mắt thường xuyên và sát sao do thay đổi hormone làm bệnh tiến triển nhanh.
- Người tiểu đường dưới 5 năm: Nguy cơ tổn thương võng mạc tăng lên đáng kể.
- Người kiểm soát đường huyết và huyết áp kém: Biến động đường huyết lớn là yếu tố thúc đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.
Dấu hiệu cảnh báo bệnh võng mạc đái tháo đường
Các triệu chứng thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn trung bình hoặc nặng, do đó không thể dựa vào triệu chứng để tầm soát:
- Mờ mắt và nhìn biến dạng: Gặp khó khăn khi đọc sách hoặc nhìn chi tiết (thường do phù hoàng điểm).
- Chấm đen, ruồi bay: Nhìn thấy các đốm đen, sợi tơ lơ lửng trong tầm nhìn (thường do xuất huyết nhẹ trong mắt).
- Nhìn tối, khó nhìn ban đêm: Cảm giác thị trường bị che khuất hoặc suy giảm khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu.
- Giai đoạn đầu có thể không có triệu chứng: Đây là lý do tầm soát định kỳ là bắt buộc.
Quy trình tầm soát bệnh võng mạc đái tháo đường
Quy trình tầm soát tại HYEC được thực hiện bằng hệ thống trang thiết bị hiện đại, giúp chẩn đoán chính xác mức độ tổn thương võng mạc:
- Soi đáy mắt và Chụp đáy mắt không giãn đồng tử: Bác sĩ sẽ kiểm tra trực tiếp tình trạng các mạch máu, xuất huyết, xuất tiết và tân mạch trên võng mạc.
- Chụp cắt lớp quang học (OCT) võng mạc: Đây là công nghệ tiên tiến giúp đánh giá chi tiết cấu trúc hoàng điểm và mức độ phù hoàng điểm, một trong những nguyên nhân chính gây giảm thị lực.
- Kiểm tra tân mạch/Xuất tiết: Xác định các dấu hiệu của giai đoạn tăng sinh (nghiêm trọng), bao gồm tân mạch và xuất huyết dịch kính.
- Xác định mức độ tổn thương và phác đồ điều trị: Sau khi có kết quả chính xác, bác sĩ sẽ xác định bệnh đang ở giai đoạn nào (không tăng sinh nhẹ, trung bình, nặng hay tăng sinh) và đưa ra kế hoạch điều trị hoặc theo dõi.
Các phương pháp điều trị bệnh võng mạc đái tháo đường
Việc điều trị tại HYEC luôn tuân thủ nguyên tắc đa mô thức, kết hợp kiểm soát bệnh nền và can thiệp chuyên khoa:
Điều trị nội khoa
Đây là nền tảng của mọi phác đồ điều trị DR, cần sự phối hợp chặt chẽ với bác sĩ Nội tiết:
- Kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu: Giữ các chỉ số này ở mức mục tiêu là cách tốt nhất để làm chậm sự tiến triển của bệnh võng mạc.
- Thuốc bổ trợ bảo vệ võng mạc: Dùng các loại thuốc giúp tăng cường sức bền thành mạch và bổ sung dưỡng chất cho võng mạc.
Tiêm nội nhãn (Anti-VEGF / steroid)
- Anti-VEGF (Ví dụ: Lucentis, Eylea): Là phương pháp điều trị tiên tiến nhất hiện nay để giảm phù hoàng điểm và ngăn chặn sự phát triển của tân mạch (các mạch máu bất thường).
- Steroid: Được sử dụng trong một số trường hợp phù hoàng điểm không đáp ứng với Anti-VEGF.
Laser quang đông võng mạc
Sử dụng tia Laser để đốt các vùng võng mạc bị thiếu oxy, nhằm ngăn tiến triển bệnh sang giai đoạn tăng sinh và giảm nguy cơ xuất huyết. Kỹ thuật Laser tại HYEC được thực hiện chính xác, bảo tồn tối đa thị lực trung tâm.
Phẫu thuật cắt dịch kính (Vitrectomy)
Đây là phương pháp can thiệp ngoại khoa cuối cùng, được chỉ định khi:
- Có xuất huyết dịch kính nặng, không tự tan.
- Bong võng mạc do tân mạch co kéo.
Chăm sóc & theo dõi lâu dài
Điều trị DR là một quá trình lâu dài, cần sự cam kết của bệnh nhân và sự đồng hành của bác sĩ:
- Lịch tái khám định kỳ: Tùy theo mức độ tổn thương (3 tháng, 6 tháng hoặc 1 năm), bệnh nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt lịch tái khám.
- Kiểm soát đường huyết, huyết áp và chế độ ăn uống: Đây là yếu tố quyết định 50% thành công của việc điều trị mắt.
- Theo dõi đáp ứng sau tiêm/laser/phẫu thuật: Theo dõi sát sao phản ứng của mắt sau các can thiệp chuyên khoa để có những mũi tiêm hoặc lần điều trị bổ sung kịp thời.
Lợi ích của tầm soát sớm
Tầm soát sớm là chìa khóa vàng trong việc kiểm soát DR:
- Phát hiện sớm trước khi giảm thị lực: Can thiệp ngay khi bệnh ở giai đoạn không tăng sinh, khi thị lực còn chưa bị ảnh hưởng.
- Ngăn biến chứng nguy hiểm: Giảm đáng kể nguy cơ phù hoàng điểm, xuất huyết và mù lòa.
- Hiệu quả điều trị cao hơn, chi phí thấp hơn: Điều trị ở giai đoạn sớm giúp tiết kiệm chi phí và thời gian điều trị hơn rất nhiều so với khi bệnh đã tiến triển nặng.
Tầm soát và điều trị bệnh võng mạc đái tháo đường đúng thời điểm sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ giảm thị lực và ngăn ngừa biến chứng nặng nề. Nếu bạn đang mắc đái tháo đường hoặc gặp dấu hiệu mờ mắt, ruồi bay, chớp sáng, hãy đến Hải Yến Eye Care để được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra và tư vấn phác đồ phù hợp. Chủ động chăm sóc mắt sớm chính là cách bảo vệ thị lực lâu dài.
Liên hệ Hải Yến Eye Care để được tư vấn miễn phí và đặt lịch khám:
Địa chỉ: 31A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Đa Kao, Quận 1, TPHCM
Hotline: 0366 665 537 - 028 7775 7775
Hotline đặt lịch khám với PGS Trần Hải Yến: 0774 666 665 (Ms.Mai)
Fanpage: www.facebook.com/haiyeneyecare
Website: https://haiyeneyecare.com