Một số bệnh lý võng mạc như thoái hóa hoàng điểm hay bệnh võng mạc đái tháo đường ảnh hưởng đến cấu trúc sâu bên trong mắt, nên thuốc cần được đưa trực tiếp đến vị trí tổn thương để đạt hiệu quả tối ưu. Tiêm thuốc nội nhãn là một giải pháp chuyên sâu, giúp thuốc đạt nồng độ cao nhất tại võng mạc và hoàng điểm, vượt trội hơn so với điều trị toàn thân. Tại Hai Yen Eye Care, thủ thuật này được thực hiện trong môi trường vô khuẩn tuyệt đối và bởi bác sĩ chuyên khoa võng mạc giàu kinh nghiệm, đảm bảo an toàn và hiệu quả cho người bệnh.
Tiêm thuốc nội nhãn là gì?
Tiêm thuốc nội nhãn (Intravitreal Injection) là một thủ thuật đòi hỏi sự chính xác cao, trong đó thuốc được tiêm trực tiếp vào buồng dịch kính (khoang chứa chất lỏng giúp duy trì hình dạng nhãn cầu).
- Tác dụng: Giúp thuốc nhanh chóng phân bố đến võng mạc và hoàng điểm với nồng độ cao nhất, phát huy tác dụng điều trị tại chỗ hiệu quả hơn rất nhiều so với việc uống hoặc tiêm tĩnh mạch.
- Các nhóm thuốc thường dùng:
- Anti-VEGF: Thuốc kháng yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu. Hiện nay, các thuốc thường dùng như Avastin, Lucentis, Vabysmo,... dùng để ức chế sự phát triển của mạch máu xấu, giảm xuất huyết và dịch phù trong mắt.
- Corticoid: Được sử dụng để kiểm soát viêm và phù hoàng điểm.
- Kháng sinh: Dùng để điều trị các trường hợp nhiễm trùng nặng trong mắt (viêm nội nhãn).
Minh họa quy trình tiêm thuốc nội nhãn
Khi nào bác sĩ chỉ định tiêm nội nhãn?
Tiêm thuốc nội nhãn là phương pháp ưu tiên hàng đầu trong điều trị nhiều bệnh lý võng mạc có tiến triển và tổn thương mạch máu.
Phù hoàng điểm do đái tháo đường
Ở bệnh võng mạc đái tháo đường, đường huyết tăng cao kéo dài làm tổn thương thành mạch máu ở võng mạc, khiến thành mạch trở nên dễ rò rỉ. Dịch và protein thoát ra khỏi lòng mạch tích tụ tại vùng hoàng điểm gây dày võng mạc, làm bệnh nhân nhìn mờ, méo hình.
- Tiêm Anti-VEGF: Giúp ức chế yếu tố tăng trưởng mạch máu VEGF, giảm tính thấm thành mạch và giảm rò rỉ dịch, từ đó làm giảm phù hoàng điểm.
- Tiêm Corticoid nội nhãn: Được cân nhắc trong một số trường hợp có yếu tố viêm nổi trội hoặc khi đáp ứng với Anti-VEGF không tối ưu.
Mục tiêu của việc tiêm thuốc nội nhãn là làm giảm phù hoàng điểm, cải thiện sức nhìn và làm chậm tiến triển bệnh võng mạc đái tháo đường.
Mắt trước và sau bị tổn thương do bệnh đái tháo đường gây ra
Thoái hóa hoàng điểm thể ướt (AMD)
Thoái hóa hoàng điểm thể ướt đặc trưng bởi sự xuất hiện các tân mạch bất thường xuất phát từ hắc mạc vào vùng hoàng điểm. Các tân mạch này rất dễ vỡ, gây xuất tiết, phù và chảy máu ngay tại hoàng điểm.
Tiêm Anti-VEGF là phương pháp điều trị chuẩn mực hiện nay, giúp:
- Ức chế sự phát triển của tân mạch bất thường.
- Giảm xuất tiết và phù nề tại hoàng điểm.
- Làm chậm quá trình hình thành sẹo xơ dưới hoàng điểm, từ đó bảo tồn thị lực trung tâm lâu dài nhất có thể.
Do vị trí tổn thương nằm ngay trung tâm nhìn, tiêm nội nhãn là lựa chọn gần như duy nhất có ý nghĩa trong kiểm soát bệnh.
Tân mạch võng mạc và xuất tiết
Ngoài thoái hóa hoàng điểm thể ướt, nhiều bệnh lý võng mạc khác cũng có thể xuất hiện tân mạch như tắc tĩnh mạch võng mạc, thiếu máu võng mạc diện rộng, bệnh võng mạc đái tháo đường giai đoạn nặng.
- Các tân mạch này thường có thành mạch rất mỏng và kém ổn định, dễ gây xuất huyết võng mạc hoặc dịch kính.
- Tiêm Anti-VEGF giúp làm giảm tạo tân mạch, ổn định thành mạch và giảm xuất tiết.
Trong nhiều phác đồ, Anti-VEGF có thể được phối hợp với laser quang đông võng mạc để tăng hiệu quả kiểm soát bệnh lý.
Tắc tĩnh mạch võng mạc được ghi nhận qua thăm khám đáy mắt
Viêm nội nhãn
Viêm nội nhãn là tình trạng nhiễm trùng bên trong nhãn cầu, có thể xảy ra sau phẫu thuật nội nhãn, sau chấn thương xuyên nhãn cầu hoặc do nhiễm trùng nội sinh lan từ đường máu. Đây là một trong những cấp cứu nguy hiểm nhất trong nhãn khoa, có thể gây mất thị lực vĩnh viễn nếu không điều trị kịp thời.
- Tiêm kháng sinh trực tiếp vào buồng dịch kính cho phép thuốc đạt nồng độ diệt khuẩn rất cao ngay tại vị trí nhiễm trùng.
- Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp thêm thuốc kháng nấm hoặc Corticoid nội nhãn tùy theo tác nhân gây bệnh và tình trạng viêm.
Tiêm nội nhãn trong viêm nội nhãn mang tính chất cấp cứu, thường được thực hiện càng sớm càng tốt để bảo tồn cấu trúc và chức năng của mắt.
Xuất huyết hoàng điểm
Tiêm nội nhãn cũng là phương pháp điều trị hiệu quả cho biến chứng xuất huyết ở hoàng điểm hoặc phù hoàng điểm thứ phát như bệnh lý tắc tĩnh mạch võng mạc, thoái hoá hoàng điểm thể ướt, tình trạng bệnh võng mạc đái tháo đường tăng sinh, tân mạch hắc mạc thứ phát do cận thị nặng,...
Lợi ích của tiêm thuốc nội nhãn
Tiêm thuốc nội nhãn là phương pháp điều trị chủ lực trong nhiều bệnh lý võng mạc hiện nay, giúp kiểm soát tổn thương mạch máu, giảm phù và bảo tồn thị lực khi được chỉ định đúng thời điểm. Các lợi ích chính gồm:
- Giảm phù hoàng điểm, cải thiện thị lực trung tâm: Thuốc Anti-VEGF làm giảm tính thấm thành mạch võng mạc, hạn chế rò rỉ dịch, giúp hoàng điểm trở về độ dày gần bình thường và cải thiện sức nhìn.
- Ức chế tân mạch, giảm nguy cơ xuất huyết: Ngăn chặn hình thành các mạch máu dễ vỡ, từ đó giảm xuất tiết, xuất huyết ở võng mạc và hạn chế biến chứng, bảo tồn thị lực.
- Làm chậm tiến triển các bệnh võng mạc mạn tính: Giúp duy trì cấu trúc võng mạc ổn định, giảm tổn thương lâu dài ở bệnh nhân võng mạc đái tháo đường hoặc thoái hóa hoàng điểm.
- Tối ưu hiệu quả khi theo dõi và tầm soát định kỳ: Phác đồ tiêm được điều chỉnh theo đáp ứng của võng mạc qua mỗi lần tái khám, giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và hạn chế tái phát phù hoặc tân mạch.
Quy trình tiêm thuốc nội nhãn tại Hai Yen Eye Care
Quy trình tiêm nội nhãn tại Hai Yen Eye Care được thực hiện theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt để đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối, giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng:
- Khám mắt và chụp OCT đánh giá phù/tân mạch: Đánh giá chính xác tình trạng bệnh lý và xác nhận chỉ định tiêm thuốc nội nhãn.
- Sát khuẩn và gây tê bề mặt: Vệ sinh kỹ vùng da quanh mắt và tiêm thuốc gây tê tại chỗ để bệnh nhân không cảm thấy đau trong quá trình tiêm.
- Giữ mi và vô khuẩn vùng tiêm: Sử dụng vành mi chuyên dụng để giữ mi mắt mở, sau đó sát khuẩn vùng mắt bằng chất sát trùng povidone-iodine và phủ khăn vô trùng, tạo ra môi trường tiêm an toàn nhất.
- Tiêm thuốc vào buồng dịch kính: Bác sĩ dùng kim tiêm chuyên dụng, tiêm một lượng thuốc rất nhỏ vào vị trí an toàn (thường cách rìa giác mạc 3.5 – 4.0 mm).
- Kiểm tra áp lực mắt và tình trạng võng mạc sau tiêm: Đảm bảo thủ thuật thành công và không có biến chứng tức thời.
Thời gian thực hiện: Thủ thuật chỉ mất khoảng 5–10 phút cho mỗi mắt.
Không cần nằm viện: Bệnh nhân có thể về nhà ngay sau khi thủ thuật hoàn tất.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân trước khi chỉ định tiêm nội nhãn
Cảm giác khi tiêm thuốc nội nhãn trong vài giờ đầu
Trước khi tiêm, bác sĩ sẽ nhỏ thuốc tê tại chỗ nên hầu hết bệnh nhân không cảm thấy đau trong quá trình thực hiện. Khi kim đưa vào, có thể cảm nhận một cảm giác châm nhẹ hoặc hơi tức thoáng qua, chủ yếu do áp lực của thuốc đi vào trong mắt, cảm giác này chỉ kéo dài trong tích tắc.
Sau khi tiêm, một số người có thể thấy cộm nhẹ, chảy nước mắt, hoặc cảm giác vướng trong mắt. Ngoài ra, có thể xuất hiện một chấm đen hoặc đốm mờ di chuyển trong tầm nhìn, thường là do bọt khí nhỏ hoặc thuốc, và sẽ tự hết sau vài giờ đến một vài ngày.
Bệnh nhân có thể về nhà ngay sau thủ thuật mà không cần nằm viện. Tuy nhiên, nên có người thân đi cùng và đeo kính bảo vệ mắt để tránh bụi và va chạm.
Chăm sóc sau khi tiêm thuốc nội nhãn
Sau tiêm thuốc nội nhãn, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa nhiễm trùng và đảm bảo hiệu quả điều trị, bởi nhiễm trùng nội nhãn là biến chứng nguy hiểm nhất cần đặc biệt lưu ý. Người bệnh cần tuân thủ các hướng dẫn sau:
- Dùng thuốc nhỏ kháng sinh, kháng viêm theo hướng dẫn: Sử dụng đúng liều và đúng thời gian để giảm nguy cơ viêm, nhiễm trùng, yếu tố quan trọng nhất cần phòng ngừa sau tiêm nội nhãn.
- Tránh dụi mắt và hạn chế nước chảy vào mắt: Trong 24 đến 48 giờ đầu, không để nước bẩn, xà phòng hoặc mỹ phẩm tiếp xúc với vùng mắt nhằm tránh mang vi khuẩn vào vết tiêm.
- Không trang điểm trong 24–48 giờ: Giúp giảm nguy cơ kích ứng và ngăn chặn tình trạng nhiễm khuẩn từ dụng cụ hoặc mỹ phẩm.
- Tái khám đúng hẹn: Việc tái khám giúp bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị, kiểm tra tình trạng võng mạc và xác định thời điểm tiêm tiếp theo phù hợp với phác đồ.
Chăm sóc sau tiêm thuốc nội nhãn
Dấu hiệu cần liên hệ bác sĩ ngay sau tiêm thuốc nội nhãn
Mặc dù tiêm thuốc nội nhãn là thủ thuật an toàn với tỷ lệ biến chứng thấp, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sau tiêm vì nhiễm trùng nội nhãn và các biến chứng võng mạc có thể diễn tiến nhanh, gây tổn hại thị lực nghiêm trọng. Cần liên hệ bác sĩ ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Đau mắt nhiều bất thường: Cảm giác đau nhức tăng dần, không giảm sau vài giờ hoặc đau dữ dội kèm khó chịu rõ.
- Giảm thị lực nhanh: Thị lực mờ đi rõ rệt, nhìn kém hơn so với trước tiêm hoặc giảm đột ngột trong thời gian ngắn.
- Đỏ mắt tăng dần, kèm chảy dịch: Mắt đỏ nhiều, cộm, có dịch vàng hoặc mủ – gợi ý nhiễm trùng.
- Chớp sáng, ruồi bay dày đặc: Có thể là dấu hiệu bong võng mạc hoặc xuất huyết nội nhãn cần xử trí khẩn
Tiêm thuốc nội nhãn là phương pháp điều trị quan trọng giúp kiểm soát nhiều bệnh lý võng mạc nguy hiểm và bảo vệ thị lực về lâu dài. Việc thăm khám sớm và tuân thủ đúng lịch tiêm sẽ quyết định phần lớn hiệu quả điều trị. Nếu bạn đang được khuyến nghị tiêm nội nhãn hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mờ đột ngột, biến dạng hình ảnh hay chấm đen trước mắt, hãy liên hệ Hai Yen Eye Care để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và tư vấn kịp thời. Chúng tôi luôn đồng hành cùng bạn trong việc chăm sóc và bảo vệ võng mạc.
Liên hệ Hai Yen Eye Care để được tư vấn miễn phí và đặt lịch khám:
Địa chỉ: 31A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Sài Gòn, TP.HCM
Hotline: 0366 665 537
Email: info@haiyeneyecare.com
Fanpage: https://www.facebook.com/haiyeneyecare
Website: https://haiyeneyecare.com