Đối với những bệnh nhân mắc hội chứng khô mắt mạn tính, việc nhỏ nước mắt nhân tạo liên tục đôi khi vẫn không đủ để xoa dịu cảm giác nóng rát và cộm xốn dai dẳng. Khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả như mong đợi, nút điểm lệ (Punctal Plugs) thường được các bác sĩ nhãn khoa chỉ định như một giải pháp nâng cao giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho mắt. Đây là một thủ thuật nhỏ, an toàn nhưng mang lại hiệu quả vượt trội trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Hãy cùng Hai Yen Eye Care tìm hiểu chi tiết về cơ chế và quy trình thực hiện phương pháp này.
Nút điểm lệ là gì?
Nút điểm lệ là những thiết bị y khoa có kích thước nhỏ gọn của chúng cho phép đặt vào điểm lệ để kiểm soát dòng chảy nước mắt, chỉ bằng hạt gạo, được làm từ các vật liệu tương thích sinh học như collagen hoặc silicone. Chúng được thiết kế đặc biệt để đặt vào các lỗ lệ (puncta) nằm ở góc trong của mi mắt trên và mi mắt dưới. Rất nhiều bệnh nhân thắc mắc liệu nó có gây vướng víu hay không. Thực tế, Thực tế, sau khi được đặt đúng vị trí trong ống dẫn lưu nước mắt, nút điểm lệ sẽ nằm gọn và hoàn toàn không gây cảm giác khó chịu (cộm, vướng) hay ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của đôi mắt.
Nút điểm lệ được thiết kế đặc biệt để đặt vào các lỗ lệ nằm ở góc trong của mi mắt trên và mi mắt dưới
Cơ chế hoạt động của nút điểm lệ
Cơ chế của phương pháp nút điểm lệ cực kỳ đơn giản nhưng hiệu quả, nó hoạt động dựa trên nguyên lý cơ học là bịt kín điểm thoát nước mắt, tương tự như việc chúng ta dùng nút chặn để ngăn nước thoát khỏi bồn tắm. Nhờ đó, nước mắt được giữ lại lâu hơn trên bề mặt nhãn cầu. Thông thường, sau khi bôi trơn và nuôi dưỡng bề mặt nhãn cầu, nước mắt sẽ được dẫn lưu xuống mũi thông qua hệ thống lệ đạo (lệ quản), bắt đầu từ các điểm lệ.
Bằng cách đặt nút chặn vào các lỗ này, bác sĩ chủ động ngăn chặn dòng chảy thoát đi của nước mắt, buộc chúng phải lưu lại trên bề mặt mắt lâu hơn. Nhờ cơ chế này, lượng nước mắt tự nhiên của bệnh nhân sẽ được tận dụng và lưu giữ tối đa trên bề mặt nhãn cầu, giúp duy trì độ ẩm cần thiết và bảo vệ giác mạc khỏi bị khô và tổn thương.
Cơ chế hoạt động của nút điểm lệ
Tác dụng của nút điểm lệ trong điều trị khô mắt
Việc ứng dụng kỹ thuật nút điểm lệ mang lại những lợi ích to lớn và thiết thực cho những bệnh nhân đang phải chịu đựng các triệu chứng khô mắt dai dẳng.
Dưới đây là những tác dụng của nút điểm lệ đã được kiểm chứng lâm sàng:
- Duy trì độ ẩm ổn định: Giúp bề mặt nhãn cầu luôn được bao phủ bởi màng phim nước mắt, nhờ đó giảm thiểu đáng kể các triệu chứng cơ năng như khô rát, cộm xốn và mỏi mắt, đặc biệt là trong môi trường làm việc đòi hỏi tập trung thị giác kéo dài.
- Giảm tần suất sử dụng thuốc nhỏ mắt: Bệnh nhân có thể giảm đáng kể tần suất phải nhỏ nước mắt nhân tạo trong ngày, điều này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn giúp tránh được nguy cơ kích ứng và tác dụng phụ của các chất bảo quản thường có trong thuốc.
- Cải thiện chất lượng thị giác: Khi màng phim nước mắt ổn định và trơn láng, ánh sáng đi vào mắt sẽ không bị tán xạ, nhờ đó giúp người bệnh nhìn sắc nét hơn và giảm triệu chứng dao động thị lực.
Khi nào bác sĩ chỉ định cấy nút điểm lệ?
Thủ thuật nút điểm lệ thường không phải là lựa chọn đầu tay mà được xem xét kỹ lưỡng sau khi bác sĩ đã thăm khám và đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe bề mặt nhãn cầu của bệnh nhân. Thông qua các bài kiểm tra chuyên sâu như test Schirmer (đo lượng nước mắt) và nhuộm màu giác mạc, bác sĩ sẽ chỉ định đặt nút điểm lệ cho những trường hợp cụ thể sau:
- Bệnh khô mắt mức độ trung bình đến nặng: Những người có lượng nước mắt tiết ra quá ít (thiểu năng tuyến lệ) hoặc nước mắt bay hơi quá nhanh, gây tổn thương bề mặt giác mạc mặc dù đã tuân thủ điều trị nội khoa tích cực.
- Không đáp ứng với thuốc nhỏ mắt thông thường: Bệnh nhân đã sử dụng các loại nước mắt nhân tạo dạng gel hoặc thuốc mỡ tra mắt nhưng các triệu chứng khó chịu vẫn không thuyên giảm đáng kể, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và công việc.
- Kết hợp sau phẫu thuật khúc xạ: Được chỉ định tạm thời cho những bệnh nhân sau mổ LASIK hoặc Phakic để hỗ trợ quá trình lành thương và giảm thiểu tình trạng khô mắt hậu phẫu.
Các loại nút điểm lệ phổ biến hiện nay
Tùy thuộc vào mục đích điều trị là ngắn hạn hay dài hạn, bác sĩ sẽ lựa chọn loại vật liệu phù hợp nhất với cấu trúc mắt và nhu cầu của từng người bệnh. Hiện nay trên thị trường có hai nhóm nút điểm lệ chính đang được sử dụng rộng rãi tại các trung tâm nhãn khoa uy tín:
- Nút tạm thời (Collagen tự tan): Loại này thường làm bằng collagen, có khả năng tự tan hoàn toàn sau một khoảng thời gian ngắn (từ vài ngày đến vài tháng). Chúng thường được dùng để "dùng thử" nhằm kiểm tra xem bệnh nhân có đáp ứng tốt với phương pháp nút lệ đạo hay không trước khi quyết định đặt loại vĩnh viễn.
- Nút bán vĩnh viễn (Silicone/Acrylic): Được làm từ vật liệu silicone y tế hoặc acrylic bền vững, không tan, có thể tồn tại trong mắt nhiều năm. Loại này dùng để điều trị lâu dài cho các trường hợp khô mắt mạn tính và có thể được bác sĩ tháo ra dễ dàng nếu bệnh nhân cảm thấy không còn cần thiết hoặc gặp tác dụng phụ.
Quy trình cấy nút điểm lệ diễn ra như thế nào?
Việc thực hiện thủ thuật này rất nhanh chóng, nhẹ nhàng và thường được tiến hành ngay tại phòng khám ngoại trú mà không cần phải vào phòng mổ vô trùng phức tạp. Bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo và có thể quay trở lại làm việc ngay sau khi thực hiện.
Bước 1: Thăm khám và đo kích thước điểm lệ
Bác sĩ sử dụng kính hiển vi sinh học để phóng đại và kiểm tra kỹ lưỡng các điểm lệ (trên và dưới), tình trạng ống lệ, và các mô xung quanh. Việc chọn size nút vừa vặn là vô cùng quan trọng để đảm bảo nút không bị rơi ra ngoài (do quá lỏng) hoặc gây trầy xước (do quá chật). Nếu nút quá lỏng, nó có thể dễ dàng bị rửa trôi hoặc rơi vào ống lệ đạo (canaliculi), gây khó khăn khi lấy ra.
Nếu nút quá chật, nó có thể gây chấn thương, viêm, khó chịu, hoặc thậm chí làm rách mô điểm lệ xung quanh.
Bước 2: Đặt nút (Thủ thuật nhanh, không đau)
Sau khi nhỏ thuốc tê bề mặt, bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ kẹp chuyên dụng để đưa nút điểm lệ vào đúng vị trí lỗ lệ đã xác định. Đây là một thủ thuật ngoại trú, chỉ mất vài giây để hoàn tất cho mỗi mắt. Bệnh nhân hầu như không cảm thấy đau đớn, chỉ có cảm giác áp lực nhẹ, đảm bảo sự thoải mái tối đa trong suốt quá trình.
Quá trình cấy nút điểm lệ này chỉ mất vài giây cho mỗi mắt và bệnh nhân
Tại sao nên chọn Hai Yen Eye Care để điều trị khô mắt chuyên sâu?
Điều trị khô mắt là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn và phác đồ cá nhân hóa chính xác từ đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Hai Yen Eye Care tự hào là đơn vị tiên phong trong việc cập nhật các giải pháp điều trị khô mắt tiên tiến nhất thế giới.
- Đội ngũ chuyên gia đầu ngành: Quy tụ các bác sĩ mắt giỏi chuyên môn, trực tiếp thăm khám và thực hiện thủ thuật, đảm bảo an toàn và hiệu quả tối đa, tránh các rủi ro như viêm nhiễm hay tuột nút vào trong lệ đạo.
- Tầm soát bệnh lý toàn diện: Trước khi điều trị khô mắt, chúng tôi luôn kiểm tra kỹ lưỡng để loại trừ các bệnh lý nền nguy hiểm như tăng nhãn áp (Glaucoma) hay các tình trạng viêm nhiễm cấp tính như viêm kết mạc, đảm bảo đôi mắt đủ điều kiện sức khỏe để thực hiện thủ thuật.
- Hệ sinh thái chăm sóc mắt trọn vẹn: Bên cạnh điều trị khô mắt, trung tâm còn cung cấp các dịch vụ cao cấp như mổ mắt cận (Phẫu thuật Smile, Phẫu thuật Phakic ICL), mổ đục thủy tinh thể và các giải pháp kiểm soát cận thị, mang lại sự chăm sóc toàn diện cho đôi mắt của bạn.
Nút điểm lệ là một giải pháp y khoa văn minh, giúp "khóa" lại độ ẩm quý giá cho đôi mắt và giải thoát người bệnh khỏi sự lệ thuộc vào thuốc nhỏ mắt. Nếu bạn đang mệt mỏi vì chứng khô mắt dai dẳng, hãy đến ngay Hai Yen Eye Care để được các chuyên gia tư vấn và trải nghiệm giải pháp điều trị hiệu quả này. Liên hệ chúng tôi để đặt lịch khám ngay hôm nay!
Liên hệ Hai Yen Eye Care để được tư vấn miễn phí và đặt lịch khám:
Địa chỉ: 31A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Sài Gòn, TP.HCM
Hotline: 0366 665 537
Email: info@haiyeneyecare.com
Fanpage: https://www.facebook.com/haiyeneyecare
Website: https://haiyeneyecare.com